Czym jest mediacja?

Mediacja to Twoja rozmowa z drugą osobą o trudnych sprawach prowadzona w obecności mediatora – osoby, która pomoże się porozumieć i będzie dbać, aby nikt nie poczuł się stratny czy pokrzywdzony.

 

FAQ

CO TO JEST MEDIACJA?
Mediacja jest sposobem rozwiazywania sporów, w którym dwie lub wiecej osób pozostajacych w konflikcie spotyka sie z mediatorem, niezaleznym ekspertem, aby wypracowac porozumienie. W sprawach rodzinnych i rozwodowych jest to zazwyczaj dwoje mediatorów, kobieta i mezczyzna. Mediacja jest procesem nieformalnym, ale ustrukturyzowanym. Udzial w mediacji jest calkowicie dobrowolny.

JAKA JEST ROLA MEDIATORA? NA JAKIEJ PODSTAWIE MEDIATOR DECYDUJE, KTO MA RACJE I KTO WYGRYWA POSTEPOWANIE?
Mediator nie decyduje o tym kto ma racje i kto wygrywa postepowanie, poniewaz jest niezalezny i nie reprezentuje interesów zadnej ze stron. Nie podejmuje decyzji a jedynie ulatwia stronom wzajemny dialog. Tresc porozumienia konczacego mediacje ksztaltuja same strony, mediator go nie ocenia.

CZY KAZDY KONFLIKT MOZNA ROZWIAZAC ZA POMOCA MEDIACJI?
Nie. Choc mediacja jest niezwykle skutecznym i uniwersalnym sposobem rozwiazywania sporów, istnieja spory, które nie podlegaja mediacji. Przede wszystkim mediacji nie podlegaja sprawy o przestepstwa scigane z urzedu, które moga rozpatrywac wylacznie sady. Mediacja nie jest takze wlasciwa dla rozstrzygania sporów, gdzie miedzy stronami wystepuja niemozliwe do zniwelowania przez mediatora róznice w potencjale ekonomicznym czy intelektualnym. Warunkiem prawidlowego przebiegu mediacji jest to, by strony uczestniczyly w postepowaniu na w miare równych warunkach.

PRAWNICY RÓWNIEZ SA WPRAWNYMI NEGOCJATORAMI, PO CO WIEC ZATRUDNIAC KOLEJNEGO FACHOWCA – MEDIATORA?
Jesli prawnicy chca ze soba wspólpracowac i pragna szybko doprowadzic do rozstrzygniecia, mediacja moze nie byc potrzebna. W wielu przypadkach jednak nastawieni na spór i zbijanie argumentów przeciwnej strony prawnicy uniemozliwiaja prowadzenie konstruktywnego dialogu. Zdarza sie równiez, ze dyskusje sa calkowicie zdominowane przez pelnomocników stron. Utrudnia to przeprowadzenie postepowania mediacyjnego, którego kluczowym elementem jest istnienie nieskrepowanej komunikacji pomiedzy bezposrednio zaangazowanymi w spór. Istnieje mozliwosc korzystania z mediacji przy udziale pelnomocników, prawników, jesli obie strony i ich pelnomocnicy sie na to zgadzaja, ale jest to stosunkowo rzadko stosowane. Czesciej zdarza sie, ze porozumienie koncowe zawarte podczas mediacji konsultowane jest z prawnikami.

JAKA MOC MA POROZUMIENIE ZAWARTE PODCZAS MEDIACJI?
Porozumienie zawarte podczas mediacji moze miec nawet moc prawna, jesli istnieje taka potrzeba. Strony moga udac sie z gotowym porozumieniem do sadu, który moze zatwierdzic ugode i gdzie moze jej zostac nadana tzw. klauzula wykonalnosci. W sprawach kierowanych do mediacji z sadu porozumienie zawarte przy pomocy mediatorów jest traktowane jako podstawa do wydania orzeczenia lub wyroku.
Wiele par chcacych sie rozwiesc korzysta z mediacji zanim trafia na rozprawe rozwodowa. Zyski z takiego rozwiazania maja zarówno strony, które same, przy pomocy mediatorów, dochodza do satysfakcjonujacego je porozumienia, oraz sad, który nie musi orzekac, tylko sprawdzic, czy porozumienie jest zgodne z prawem. Powoduje to oszczednosci czasowe, emocjonalne i ekonomiczne.

JAKIE MATERIALY SA POTRZEBNE, ABY MEDIACJA PRZEBIEGALA SPRAWNIE?
Mediacja nie jest sformalizowanym procesem, w toku którego potrzebne jest przedstawianie dowodów w takim zakresie, jak to ma miejsce w sadzie. Mozliwe jest przedstawianie dokumentów czy innych zapisów, które ulatwiaja komunikacje miedzy stronami oraz pozwalaja na wyjasnienie waznych dla roz-strzygniecia sporu informacji. Materialy te nie sa jednak traktowane jak dowody w postepowaniu sadowym. Jesli sprawa jest kierowana do mediacji z sadu, mediatorzy otrzymuja niezbedne dokumenty przed rozpoczeciem pierwszej sesji.

W JAKI SPOSÓB DBA SIE O UTRZYMANIE POUFNEGO CHARAKTERU MEDIACJI?
Poufnosc mediacji jest zagwarantowana przez kodeks postepowania cywilnego i dotyczy glównie mediatora. Strony zas nie moga powolac mediatora na swiadka w sprawie, chyba ze obie wyraza zgode na zwolnienie go z tajemnicy mediacji. Ponadto strony w ewentualnym dalszym postepowaniu sadowym nie moga sie powolywac na zadne oswiadczenia, deklaracje czy oferty zlozone podczas mediacji przez druga strone – sad nie wezmie ich pod uwage.
Takze wumowie o mediacje (ustnej lub pisemnej) strony i mediatorzy zobowiazuja sie do przestrzegania zasady poufnosci.
Jesli taka jest wola stron, mozliwe jest prowadzenie mediacji, w której strony komunikuja sie jedynie za posrednictwem mediatora, który przekazuje drugiej stronie tylko uzgodnione wczesniej oswiadczenia i propozycje.
Mediator nie udostepnia swoich notatek do wgladu dla stron czy innych osób. Sporzadzone w toku mediacji notatki podlegaja zniszczeniu po jej zakonczeniu.

CZY ZALOZENIE, ZE STRONY NAPRAWDE WEZMA UDZIAL W MEDIACJI W DOBREJ WIERZE, NIE JEST ZBYT IDEALISTYCZNE?
SKAD PRZEKONANIE, ZE WSZYSCY ZACHOWAJA SIE „NA POZIOMIE”?
Mediatorzy zdaja sobie sprawe, ze ludzie, szczególnie w sytuacji tak stresujacej jak konflikt, moga reagowac emocjonalnie, samolubnie i miec sklonnosc do manipulacji. Mediator akceptuje ten stan rzeczy i nie ocenia stron. Sztuka mediatora jest takie pokierowanie rozmowa, by jej uczestnicy zdali sobie sprawe z tego, ze rozwiazanie konfliktu lezy w ich interesie. Mediator musi sprawic, ze strony nabiora zaufania zarówno do niego, jak i do samego procesu mediacji.

A CO Z OSOBAMI, KTÓRE PRZYSTEPUJA DO MEDIACJI JEDYNIE PO TO, BY ZDOBYC INFORMACJE, KTÓRE ULATWIA IM PÓZNIEJSZE POSTEPOWANIE SADOWE?
W istocie, zdarza sie, ze ktos przystepuje do mediacji w zlej wierze. Z reguly w toku mediacji zdaje sobie jednak sprawe z faktu, ze znacznie wiecej moze osiagnac negocjujac porozumienie mediacyjne niz oddajac sprawe do sadu.
Zanim strony przystapia do mediacji powinny sie zorientowac, jakie uprawnienia przyslugiwalyby im, gdyby sprawa trafila do sadu. Poznanie praw przyslugujacych kazdej ze stron pozwala uporzadkowac proces mediacji – kazda ze stron wie gdzie i w jakiej kwestii moze ustapic a gdzie zadac realizacji swoich uprawnien. Na tym etapie szczególnie celowa wydaje sie konsultacja z prawni-kiem.

JAKI JEST PRZEBIEG MEDIACJI? JAK WYGLADA SESJA MEDIACYJNA?
Po przyjeciu sprawy Centrum Mediacji kontaktuje sie ze stronami, wyjasnia im zasady rzadzace postepowaniem mediacyjnym i, jesli strony wykazuja zainteresowanie i wyraza zgode, wyznacza termin pierwszej sesji. Na tym etapie ustala sie równiez wysokosc i sposób zaplaty wynagrodzenia mediatora oraz Centrum Mediacji. Wplata uzgodnionych wczesniej kwot stanowi warunek wszczecia postepowania mediacyjnego. Naturalnie nie dotyczy to przypadków, gdy w mysl regulaminu Centrum Mediacji czy stosownego porozumienia postepowanie bedzie bezplatne.
Termin pierwszego spotkania wyznacza sie tak, aby strony mogly przemyslec swoje polozenie i skonsultowac sie z prawnikami.
Miejsce przeprowadzenia pierwszej jak i nastepnych sesji uzgadniane jest ze stronami. Chodzi o to, aby mediacja odbyla sie na neutralnym gruncie, gdzie wszyscy uczestnicy beda sie czuli komfortowo. Sesja najczesciej, choc nie jest to obligatoryjne, odbywa sie w siedzibie Centrum Mediacji. Mozliwe jest takze wynajecie pomieszczen, które beda odpowiadaly jakims szczególnym oczekiwaniom stron.

ILE CZASU ZWYKLE POTRZEBA NA OSIAGNIECIE POROZUMIENIA?
Mniej niz na uzyskanie rozstrzygniecia w toku postepowania sadowego. W przypadku spraw skomplikowanych lub takich, w które zaangazowanych jest wiele podmiotów, potrzebnych moze byc kilka sesji, pomiedzy którymi miedzy stronami i Centrum Mediacji trwa wymiana opinii lub dokumentów. W przypadku prostych spraw z reguly wystarcza jedna lub dwie kilkugodzinne sesje. Wszystko zalezy od woli stron oraz ilosci kwestii, które nalezy rozwiazac. Równiez dlugosc pojedynczej sesji bywa uzalezniona od stopnia skomplikowania sprawy czy sytuacji zawodowej lub zyciowej stron. Pojedyncza sesja zwykle trwa od póltorej do trzech godzin.